اگر اسلام دینی الهی و کامل است، چرا بردهداری را بهطور کامل
ممنوع نکرد و چرا رابطه جنسی با کنیز («ما مَلَکَت أَیمانُکم»)
مجاز دانسته شده است و اگر بردهداری غیراخلاقی است، چرا پیامبر
و برخی صحابه برده و کنیز داشتهاند؟
به این شبهه میتوان سه پاسخ داد:
پاسخ اول: اسلام آغازکننده بردهداری نبود
تقریباً همه مورخان اتفاق نظر دارند که در قرن هفتم میلادی،
بردهداری در سراسر جهان رایج بود. از جمله روم، ایران، هند،
آفریقا، عربستان و بردهداری بخشی از نظام اجتماعی آن دوران بود.
اسلام نمیتوانست در این مدت کم بردهداری را یکباره ممنوع کند.
پاسخ دوم: اسلام راههای ایجاد برده را محدود و راههای آزادی
را گسترش داد
اسلام بسیاری از راههای رایج بردهگیری را ممنوع کرد.
قبل از اسلام بسیاری از روش های برده شدن افراد شامل روش های
غیراخلاقی و غیرانسانی از جمله: آدمربایی، فروش فرزند،
اسارت بدلیل فقر
اما در اسلام تنها طریقه مجاز برده شدن یک فرد اسارت در جنگ
بوده و میباشد.
مانند کفارهها: شامل قتل غیر عمد، شکستن سوگند به خدا،
شکستن روزه واجب از عمد که در این ها یکی از کفاره ها آزاد
کردن برده است.
پاسخ سوم: سیاست تدریجی
اسلام بردهداری را فوراً لغو نکرد؛ بلکه سیاستی تدریجی
در پیش گرفت.
استدلال:
اگر جامعهای که بخش بزرگی از اقتصادش بر بردهداری استوار است،
یکباره همه بردگان را آزاد کند هرجومرج و حتی بحران اقتصادی
به وجود میآمد.
پس اسلام:
منابع تولید برده را محدود کرد
آزادی بردگان را تشویق کرد
رفتار انسانی با آنان را واجب دانست.
مسئله کنیزان
حتی اگر بردهداری پذیرفته شود، چرا مالک میتوانست با کنیز
رابطه جنسی داشته باشد؟
پاسخ:
اولا اینکه کنیز باید از طریق مشروع به ملکیت درآمده باشد
(برای مثال نه از طریقه آدمربایی) دوماً اگر کنیز از مالک
فرزنددار میشد به او عنوان امّ ولد داده میشد. و پس از مرگ
مالکش آزاد میشد. و برای کنیز هم خوب میبوده.
(منبع: صحیح بخاری، کتاب العتق.)
ثالثاً اسلام آزار، ظلم و اجبار را به طور کلی حرام کرده است.
و پیامبر اکرم هم بار ها به خوشرفتاری با بردگان و کنیزان
سفارش کرده است.
رابعاً اسلام وادار کردن کنیز به فحشا برای کسب درآمد را به کلی
حرام و ممنوع کرده است که قبل از اسلام در بعضی مناطق رواج
داشته است.
مسئله بردهداری و کنیز داری پیامبر و صحابه او
اولا آنکه بخش زیادی از بردگان و کنیزان پیامبر از قبل در نظام
موجود وجود داشتند یا در جنگها به دست مسلمانان رسیده بودند،
نه اینکه پیامبر برای تجارت برده یا گسترش بردهداری اقدام کرده
باشد.
دوما سیره پیامبر نشان میدهد که ایشان بردگان بسیاری را آزاد کرد.
از مشهور ترین آنان:
زید بن حارثه که پیامبر او را آزاد کرد و حتی او را
به فرزندی پذیرفت.
صفیه بنت حیی که پس از اسارت، پیامبر او را آزاد کرد
و سپس با رضایتش با او ازدواج نمود.
#شبهه #ازدواج_در_اسلام #بردهداری #بردهداری_در_اسلام